MUIRA PUAMA I SEX DO RANA

Jak rozumieć zdrowie seksualne?    

Od stuleci zdrowie seksualne było postrzegane w duchu religijnym, jako zdolność do prokreacji. Stąd uznawano powszechnie za jego atrybut ogólną sprawność seksualną oraz brak zaburzeń seksualnych. W niektórych kulturach np. w chińskiej doceniano również inne kryteria wiążące się z relacjami męsko – kobiecymi – np. umiejętność panowania nad zmysłowością, styl życia sprzyjający długowieczności seksualnej, itp. Obecnie coraz większy wpływ na pojmowanie zdrowia seksualnego mają normy medyczne oraz kulturowe doceniające wartość zmysłowości i przyjemności płynących z niezaburzonej reakcji seksualnej oraz normy prawne stanowiące ich społeczną instrumentalizację.

Na czym opierają się normy medyczne zdrowia seksualnego

Normy medyczne zdrowia seksualnego - opierają się na definicji zdrowia seksualnego ONZ, Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych WHO (najnowsza wersja to ICD-10) oraz Deklaracji Praw Seksualnych z 2002 roku, rekomendowanej przez WHO. W kolejnych wariantach klasyfikacji ICD usuwane są pewne rozpoznania (np. homoseksualizm), wprowadzane nowe rozpoznania, kryteria diagnostyczne. Lekarze, niezależnie od osobistych i religijnych poglądów, powinni respektować normy medyczne i realizować zasady promocji zdrowia seksualnego rekomendowane przez WHO.

Jakie są ogólne uwarunkowania medyczne zdrowia seksualnego?

Uważa się, że na stan zdrowia seksualnego mają wpływ czynniki:

- biologiczne (fizjologiczne, patofizjologiczne),

- medyczne (stosowane terapie i leki),

- psychiczne, społeczne, religijne.

Czynniki te działają łącznie – wzmacniając lub osłabiając swój wpływ.

UWARUNKOWANIA BIOLOGICZNE
Biologiczne uwarunkowania  zaburzeń seksualnych:

-zaburzenia ośrodków kierujących funkcjami seksualnymi

-zaburzenia hormonalne (hyperprolaktynemia, spadek poziomu testosteronu, estrogenów)

-uzależnienia (od alkoholu, leków, narkotyków)

-zaburzenia odżywiania (bulimia, jadłowstręt psychiczny)

-nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, miażdżyca, cukrzyca, zaburzenia neurologiczne, itd.
-działania uboczne przyjmowanych leków
-choroby narządów płciowych -
np. stany zapalne o różnej etiologii, wady anatomiczne

-brak ruchu

Fizjologiczne determinanty zachowań i funkcji seksualnych.

Ośrodki sterujące funkcjami seksualnymi:

Płaty czołowe mózgu                 -społeczne zachowania seksualne

Płaty skroniowe mózgu              -ocenianie atrakcyjności seksualnej partnera

Obszar limbiczny, podwzgórze               -podniecenie seksualne, emocje seksualne, reagowanie na

                                                           bodźce seksualne, feromony

Rdzeń kręgowy (głownie L-S)    -reaktywność seksualna (erekcja, wytrysk, lubrykacja.)

Poprawne działanie gruczołów hormonalnych oraz mechanizmów fizjologicznych wytwarzających neuroprzekaźniki.

Neuroprzekaźniki, neurohormony, hormony („chemia miłości i seksu”)

Serotonina                    -satysfakcja seksualna, orgazm

Dopamina                     -pożądanie

Oksytocyna                  -poczucie bliskości między partnerami

Endorfiny                     -przyjemność, rozkosz, zadowolenie

Estrogeny                     -lubrykacja, ukrwienie łechtaczki i warg sromowych, czucie

Testosteron                   -podniecenie, pożądanie

Podstawowe znacznie dla sprawności seksualnej ma prozdrowotny styl życia.

Na pojęcie prozdrowotnego stylu życia składa się ubogacanie diety w witaminy, mikroelementy, codzienna aktywność fizyczna

-trening mięśnia Kegla

-unikanie uzależnień

-dbanie o zdrowie

Farmakologiczne uwarunkowania  zaburzeń seksualnych – zaburzający wpływ leków na funkcje seksualne (przykłady)

Nazwa leku:

       Częstość występowania zaburzeń seksualnych w %

Hydrochlorotiazyd

12

Spironolacton 200

30

Alfa-metydopa

20

Propranolol

14

Tiorydazyna

49

Klomipramina

95

Citalopram

73

Sertralina

63

Fluoksetyna

57

Amitryptylina

41

Imipramina

38

 

 

PSYCHICZNE I SPOŁECZNO KULTUROWE UWARUNKOWANIA

Psychiczne  uwarunkowania  zaburzeń seksualnych

-patologiczne środowisko rodzinne, rygoryzm wychowawczy

-nieudane małżeństwo rodziców,

-kompleksy, poczucie malej wartości, nieśmiałość

-osobowość nieprawidłowa, niedojrzała

-poczucie winy wiążące się z zachowaniami masturbacyjnymi

-doświadczenie seksualnego wykorzystania, przemocy

-zaburzone relacje partnerskie, walka o dominację  między partnerami

-zaburzenia seksualne partnera

-depresje

-niewłaściwy lub zaburzony obraz własnej osoby

-frustracje zawodowe, długotrwałe sytuacje stresowe

-lek przed ciążą
-l
ęk przed chorobami przenoszonymi drogą płciową

Przeciwdziałanie negatywnym uwarunkowaniom zależnym od psychiki to: 

unikanie dłuższych przerw w aktywności seksualnej

-urozmaicanie sztuki miłosnej

-kreowanie optymistycznej postawy życiowej

Społeczno – kulturowe uwarunkowania  zaburzeń seksualnych

-brak edukacji seksualnej, niewłaściwa edukacja seksualna

-uzależnienie od pornografii

-przedwczesna inicjacja seksualna

-nadmierny rygoryzm, ascetyzm religijny

-rytualne okaleczenia narządów płciowych

-przesądy seksualne typu:

            ‘mężczyzna powinien mieć erekcję członka na zawołanie’

            ‘kobieta zawsze może’

            ‘należy mieć orgazm w tym samym czasie’

            ‘prawdziwy orgazm jest tylko w trakcie stosunku pochwowego’"

            ‘kobiety mają większe potrzeby seksualne’

            ‘wielkość członka decyduje o przeżyciach seksualnych kobiety’

            "mężczyzna jest odpowiedzialny za życie seksualne”

            "impotencja to sprawia wieku’

            „aktywność seksualna ma negatywny wpływ na zdrowie"

            "masturbacja prowadzi do impotencji”

            "długie przerwy w życiu seksualnym są korzystne dla zdrowia seksualnego”